Daniel zwyczajny

Samce - byki - danieli zwyczajnych (dama dama)

Daniel zwyczajny

    Daniel zwyczajny (dama dama) jest krewnym jelenia szlachetnego i jak on należy do rodziny jeleniowatych. Nie jest naszym rodzimym gatunkiem. Wywodzi się z Azji Mniejszej, a na tereny Polski, dokładniej na tereny Niziny Śląskiej, sprowadzony został w XIII wieku (inne źródła podają wiek XVI). Zadomowił się, i dość dobrze sobie u nas radzi. Najliczniej występuje na zachodzie, południowym-zachodzie i pomorzu (a przynajmniej tam go widziałem).

  Charakterystyczną cechą różniącą daniela od jelenia jest poroże, które jest bardziej szerokie, łopatowate, a jednocześnie mniejsze niż u jelenia. I właśnie te "łopaty" najbardziej rzucają się w oczy. Samica nie posiada poroża.

Również jest mniejszy: W kłębie osiąga do 105 cm wysokości, a długość ciała wynosi 130 – 150 cm, z czego samice są wyraźnie mniejsze. Najczęściej występującym wariantem szaty jest rudobrązowe ubarwienie grzbietu z charakterystycznymi białymi plamami. Wzdłuż kręgosłupa biegnie ciemna smuga. Spód ciała jest biały, na zadzie występuje biała plama z ciemnym obrzeżeniem, tzw. lustro. Ogon jest od góry czarny, od spodu biały. W zimie ubarwienie grzbietu ciała zmienia się na szare, bez plam.

 

  Zajmuje różne siedliska, od suchych i gorących po zimne i wilgotne. Wykazuje duże zdolności adaptacyjne. Preferuje rzadkie lasy liściaste i mieszane, i ich obrzeża, czasami wychodzi na żerowanie na podleśne pola uprawne i łąki.

  Daniele są zwierzętami gromadnymi, jak również są bardzo ruchliwe. Spotkać je możemy w ciągu całego dnia (o ile oczywiście mamy to szczęście), i zwykle w niewielkich grupkach po kilka sztuk byków lub łań.
Mimo swojej dużej wagi - dochodzącej do 70 kg byki, 35 kg łanie - jest bardzo szybki i skoczny. W razie zagrożenia potrafi przeskoczyć przez przeszkodę wysokości do 2 m. Mają dobry węch, słuch i bardzo dobry wzrok (tylko w dzień).


 

Daniel jest roślinożerny. Żywi się głównie trawą, zbożem, ziołami i liśćmi, nie gardzi pędami drzew i krzewów, jak i korą drzew liściastych i iglastych. Chętnie je owoce drzew liściastych, żołędzie, bukiew, kasztany, oraz grzyby. Niestety nie jest lubiany przez rolników, gdyż czyni on znaczne szkody w uprawach nie tyle zjadając, co wydeptując sadzonki. W lesie jednak jest mniej uciążliwy niż jeleń.

   Mimo iż nie jest naszym rodzimym gatunkiem, zasadniczo w niczym mu nie ujmuje. Jest bardzo urokliwym stworzeniem niewątpliwie urozmaicającym nasze lasy, łąki czy pola. Spotkanie z danielami, w szczególności jeśli mamy okazję oglądać je z bliska, na pewno przyniesie każdemu z Was dużą satysfakcję. Mnie przyniosło.


Zdjęcia: autor
Wiadomości: zbiory własne, net, Wikipedia

Chrząszcze, cz.I

Żuk leśny nie dość że jest ładny, to jeszcze dośćsympatyczny.

Chrząszcze

Chrząszcze są jednym z najliczniejszych rzędów owadów. Szacuje się, że liczba nieopisanych gatunków może sięgać kilku milionów. W Polsce stwierdzono około 6200 gatunków, choć na świecie obecnie ich liczba obejmuje około 400 tys. znanych nauce gatunków.  Chrząszcze to zwierzęta kosmopolityczne, zamieszkujące najrozmaitsze środowiska i strefy klimatyczne. Mogą być roślinożerne, drapieżne, padlinożerne, wszystkożerne, mogą zamieszkiwać zarówno ląd, jak i wody słodkie.

 

Wonnica piżmówka  (Aromia moschata) jest dużym, bo dorastającym do 4 cm (nie licząc czułków znacznie go powiększających) chrząszczem z rodziny kózkowatych. Rozwój tego chrząszcza związany jest z porastającymi brzegi rzek i jezior wierzbami, na których spędza większą część swego życia. Z rzadka widywana jest na topolach i olchach. Można ją też zaobserwować na kwiatach z rodziny baldaszkowatych, rosnących w pobliżu zbiorników wodnych. Wonnica jest dość powszechna w Europie, tym samym i w Polsce i nie jest objęta ochroną gatunkową. Swą nazwę zawdzięcza zapachowi piżma, który można wyczuć od larw jak i od dorosłego chrząszcza.

 Baldurek pręgowany na wiecie dzikiej róży.

 Baldurek pręgowany (Leptura quadrifasciata) jest także zwany pętlakiem czteropaskowym. Wielkość jego waha się od 1 do 2 cm. Charakteryzuje się tym, że jego pokrywy są czarne z czterema poprzecznymi, żółtymi lub pomarańczowymi przepaskami. Spotkać go można od czerwca do sierpnia w wilgotnych starych lasach liściastych i w okolicach wód. Odżywiają się pyłkiem kwiatów, szczególnie baldaszkowatych i różowatych. Baldurek należy do rodziny kózkowatych. Powszechny w Polsce i póki co nie jest objęty ochroną gatunkową.

  Rębacz sosnowiec (Rhagium inquisitor) lub też rębacz pstry, jest pospolitym w Polsce gatunkiem chrząszcza wywodzącym się  z rodziny kózkowatych.
Nie jest duży, dorasta do 22 mm długości. Wielkość formy dorosłej jest zależna od tego, do jakich rozmiarów zdołała urosnąć larwa, a to wynika z tego  czy miała ona "szczęście" i trafiła na odpowiedni pień, czy raczej niedojadała. Spotkać rębacza możemy w lasach iglastych, ale i w mieszanych jest możliwość natknięcia się na niego. Szukać jego należy na pniach ściętych czy powalonych drzew, żerują pod korą obumarłych lub obumierających drzew liściastych i iglastych, co może nie być łatwe ze względu na jego dobry kamuflaż.
Jest gatunkiem terytorialnym, samce bez większych oporów stają w szranki w obronie swego kawałka pniaka. Gdy jest niepokojony głośno cyka.
Niestety rębacz sosnowiec jest niemałym problemem dla leśników i przemysłu drzewnego. Jego larwy rozwijając się pod korą drzew mogą doprowadzać do uszkodzenia surowca. Kłopot jest tym większy, że nie wynaleziono do tej pory skutecznego sposobu na powstrzymanie tego małego chrząszcza.

Biegacz skórzasty (Carabus coriaceus) jest chrząszczem należącym do rodziny biegaczowatych, jednej z liczniejszych, bo liczących około 20 tyś. gatunków. Są szybkimi, długonożnymi, drapieżnymi owadami pokonującymi odwagą i zaciętością swój łup składający się głównie z owadów, ślimaków, robaków i innych chrząszczy. Polują samotnie przeważnie nocą lub o zmierzchu kierując się głównie dotykiem, słuchem i powonieniem. Za dnia kryją się pod kamieniami, odstającymi kawałkami kory czy w spróchniałych drzewach. Biegacze posiadają skomplikowanie zbudowane gruczoły odwłokowe produkujące wydzielinę o specyficznym, nieprzyjemnym zapachu, i dość drażniącym w kontakcie ze skórą czy oczami. W chwili zagrożenia chrząszcz potrafi wystrzelić ją w kierunku napastnika, a zasięg dochodzi do 1 m.
Biegacz skórzasty jest największym biegaczem w Polsce, osiąga długość do 40 (42) mm. Nie jest zdolny do lotu, za to jest świetnym biegaczem - stąd również jego nazwa.  Ofiarę oblewa sokami trawiennymi, a następnie wysysa jej nadtrawione tkanki, a apetyt ma spory.
Spotkać go możemy tak w lasach iglastych jak i mieszanych, w parkach , ogrodach , czy działkach. Nierzadko wchodzi do piwnic domów (szczególnie na wsiach).
W Polsce jest gatunkiem chronionym.

Żuka leśnego (Anoplotrupes stercorosus) możemy łatwo pomylić z żukiem gnojowym (Geotrupes stercerarius) i żukiem wiosennym (Geotrupes vernalis L.). Wszystkie te żuki wywodzą się z rodziny gnojarzowatych, a różnią się od siebie niewiele. Żuk leśny mierzy od 12-19 mm (pozostałe mają zbliżone wymiary), pomieszkuje lasy liściaste i mieszane, preferując starsze i bardziej zwarte drzewostany. Odżywiają się butwiejącymi szczątkami roślin, odchodami roślinożerców oraz starymi owocnikami niektórych grzybów kapeluszowych. Istnieje przesąd, że gdy spotka się na grzybobraniu owego żuka, znaczy to że w pobliżu rośnie gdzieś jadalny grzyb (sprawdzone :) ) Charakteryzuje się tym, że jego barwa z wierzchu przechodzi z niebieskoczarnej w czarną (żuk gnojowy jest zielonoczarny w czarny, a wiosenny bardziej brunatny).  Żuka gnojowego spotkamy zwykle na polach , łąkach czy polanach, zaś żuka wiosennego zwykle na terenach piaszczystych i bezleśnych. Wszystkie te żuki są powszechne w Polsce i nie są objęte ochrona gatunkową.

Zdjęcia: autor
Wiadomości: autor, zbiory własne; net;

Zimowe rzeźby

Zimowe rzeźby

Szperając w zdjęciach z różnych wypraw, odnalazłem "zapomniane" przeze mnie zdjęcia znad wodospadu Glymur- najwyższego z islandzkich wodospadów. Styczniowa wycieczka nagrodzona została kilkoma ciekawymi widokami i zdjęciami.

 Spray wodny unosząc się ponad ściany kanionu przez który przepływają wody wodospadu, opadał na rosnącą tam trawę, a mróz robił swoje. W efekcie powstały ciekawe formy miłe dla oka, mam nadzieję że nie tylko mojego.

 

Ślimaki

Ślimaki

  Temat tego posta może wydawać się nieco dziwny. W "poczekalni" bloga zalegał od dłuższego czasu, jakoś niechętnie chciał ujrzeć światło dzienne, nieco się ślimaczył. I chyba niesłusznie. Bo choć na te stworzenia patrzymy z reguły niezbyt chętnie (szczególnie na te nagie, i szczególnie w naszych ogrodach) to ślimaki w zasadzie nie opanowały jedynie powietrza. Gromada ta jest niezwykle bogata w gatunki i bardzo zróżnicowana – zalicza się do niej około 105 tys. gatunków, z czego w Polsce występuje 6 gatunków morskich oraz ok. 200 gatunków lądowych i około 50 słodkowodnych.

 Bursztynka pospolita - Succinea putris

 Bursztynka pospolita (Succinea putris) – jest gatunkiem lądowego ślimaka z rodziny bursztynkowatych.  Żyje w wilgotnych siedliskach Europy i północnej Azji, na liściach roślin, często trzciny i tataraku. Muszlę ma przezroczystą, bursztynowego koloru, do której zwierzę nie może się schować całkowicie. W razie potrzeby wystająca część ciała otaczana jest błonką z wysychającego śluzu. Ostatni skręt muszli znacznie rozdęty, otwór szeroko jajowaty, wyższy niż połowa muszli. Jej wysokość waha się od 15 do 23 mm, a szerokość od 8 do 11 mm.

 Wstężyk gajowy - Cepaea nemoralis

 Wstężyk gajowy (Cepaea nemoralis) – to gatunek  roślinożernego ślimaka lądowego z rodziny ślimakowatych, i jest jednym z bardziej pospolitych gatunków ślimaków w Polsce. To również jeden z trzech wstężyków występujących w naszym kraju. Muszla tego ślimaka, w zarysie kulista, ze stożkowato wzniesionymi skrętami, ma bardzo duże zróżnicowanie barwne – opisano kilkadziesiąt odmian barwnych. Spotyka się osobniki o muszlach żółtych z ciemnymi paskami, różowych, aż po osobniki o muszli czerwonobrunatnej lub ciemnobrązowej z żółtymi paskami lub bez pasków. 


  Wysokość muszli obu gatunków są zbliżone i wynosi 17–20 mm, szerokość 21–27 mm

Wstężyk ogrodowy - Cepaea hortensis

 Wstężyk ogrodowy (Cepaea hortensis) jest niezwykle podobny do wstężyka gajowego. Różni ich tylko jasna warga otaczająca otwór muszli. Żywią się glonami i roślinami zielnymi, zwłaszcza ich obumarłą tkanką.
Wstężyki gajowe oraz wstężyki ogrodowe są jadalne, ale rzadko spożywane przez ludzi ze względu na niewielkie rozmiar.  Naturalnym wrogiem wstężyków jest drozd śpiewak.

Ślimak zaroślowy - Arianta arbustorum

   






Ślimak zaroślowy (Arianta arbustorum) – to gatunek płucodysznego ślimaka z rodziny ślimakowatych. W Polsce jest jednym z najpospolitszych ślimaków lądowych. Jest pospolity w wilgotnych lasach liściastych o gęstym podszyciu. Jest szeroko rozprzestrzeniony w środkowej oraz północno-zachodniej Europie, również na Wyspach brytyjskich, Na terenie Skandynawii, Finlandii i Islandii. Ukrywa się pod opadłymi liśćmi, kamieniami, powalonymi drzewami oraz gałęziami. Chętnie wędruje po wilgotnym podłożu i wtedy go najłatwiej znaleźć. Jego "domek" ma 18–25 mm szerokości , a wysokość 15–27 mm. Dożywa do 8 lat.

 Ślimak winniczek (Helix pomatia) to największy lądowy ślimak w Polsce o średnicy muszli przeciętnie ok. 5 cm. Występuje w południowo-wschodniej i centralnej Europie. Bywa eksportowany z Polski do Francji, gdzie uważany jest za przysmak. Cystersi od średniowiecza hodowali winniczka w ogrodach i parkach przyklasztornych. Używali oni mięsa tego ślimaka jako uzupełnienia ubogiej w białko diety, stosowanej podczas długotrwałych postów, gdyż – podobnie jak ryby - ślimaki były uważane za potrawę postną. I chyba też dlatego dziś w UE został "rybą lądową" (?!) Na terenie Polski jest objęty ochroną częściową. Zamieszkuje obszary o dużej wilgotności, lasy, parki, ogrody. Żywi się świeżymi liśćmi, stąd często uważany za szkodnika ogrodów.




Zdjęcia: autor
Wiadomości: Wikipedia, net

Szczeliniec Wielki

Szczeliniec Wielki

Będąc w Sudetach grzechem jest dokładnie nie zwiedzić Kotlinę Kłodzką, a jeszcze większym błędem jest pominąć Szczeliniec Wielki i niedalekie Błędne Skały, czy Radkowskie Skałki.

 

 

Szczeliniec Wielki (zwany Hejszowiną) jest najwyższym szczytem Gór Stołowych otoczony blokami skał piaskowcowych dochodzących do 60 m wysokości. Liczy sobie 919 m n.p.m, choć samego podejścia mamy zaledwie 259 m. Nie zmienia to faktu, że należy do Korony Gór Polski. Tworzy wierzchowinę o długości 600 m i szerokości 300 m.

Szczeliniec Wielki, podobnie jak całe Góry Stołowe, zbudowany jest ze skał górnej kredy, głównie piaskowców ciosowych. Powstawały one w środowisku morskim. Piaskowcowa powierzchnia szczytu jest zwietrzała i popękana, dzięki czemu tworzy różnorodne formy skalne przypominające swoim wyglądem ludzi i zwierzęta oraz głębokie wąwozy i korytarze tworzące labirynt skał.

 

 Bardzo blisko Szczelińca Wielkiego znajduje się nieco niższy, ale równie rozległy masyw Szczelińca Małego. Szczeliniec Mały jest objęty ochroną ścisłą i jest całkowicie zamknięty dla ruchu turystycznego, chociaż do połowy lat 80. XX w. wolno się tam było wspinać pod warunkiem posiadania uprawnień taternickich.

 Szczyt porasta ubogi las świerkowy z niewielką domieszką sosny, jarzębiny i brzozy oraz buka. Rosnące na skałach i w szczelinach drzewa mają często skarłowaciałe lub zdeformowane kształty. Natomiast na zboczach Szczelińca Wielkiego rosną dorodne lasy świerkowe z domieszka buka. Interesującą florę mają głębokie i chłodne rozpadliny skalne - występują w nich reliktowe gatunki wątrobowców oraz świecący mech - świetlanka Schistostega osmundecea . Na skałach północnego zbocza na wysokości około 850 metrów rośnie endemiczny gatunek mchu Dicranum sendtneri. Z ciekawszych gatunków fauny trzeba wymienić ptaki: pustułkę, kopciuszka, rudzika i mysikrólika. Godne uwagi są jednak przede wszystkim walory krajobrazowe Szczelińca, zwłaszcza niezwykłe bogactwo form skalnych.

 Na szczycie znajduje się kilka punktów widokowych, skąd przy dobrej widoczności można zobaczyć całą Ziemię Kłodzką, a także pasmo Sudetów wraz z Karkonoszami.

Szczelina Piekiełko.

 Niezmiernie ciekawym fragmentem Szczelińca Wielkiego jest tzw. "Piekiełko". Jest to szczelina skalna o długości ok. 100 m i głębokości blisko 20 m ze specyficznym mikroklimatem o niskiej temperaturze i dużej wilgotności powietrza. Z uwagi na panujące tu warunki klimatyczne, na dnie "Piekiełka" śnieg zalega zwykle do połowy czerwca. 

  W ciemnych i wilgotnych szczelinach Piekiełka występuje bogate zbiorowisko sinic i wątrobowców. Właśnie tu ma jedyne odnotowane dotąd w Polsce stanowisko reliktowy gatunek wątrobowca Gumnacolea acutiloba. 

 

Zdjęcia: autor

Wiadomości: materiały własne, net

Ptaki Islandii cz.III

Krwawodzióby na islandzkim wybrzeżu

Ptaki Islandii cz.III

Wędrując po Islandii bardziej się skupiam ( pewnie jak my wszyscy) na otaczających mnie widokach. I choć często obserwuję liczne tu ptaki, nie poświęcam im dość dużej uwagi mimo, że są nieodłączną częścią tutejszego krajobrazu. Dlatego też w kilku małych odsłonach chciałbym chociaż skromnie wspomnieć o kilku gatunkach ptaków, jakie jesteśmy w stanie tu podejrzeć.W tej części przedstawię kilka gatunków występujących na islandzkim wybrzeżu.

Tringa totanus robusta - krwawodziób

Krwawodziób lub brodziec krwawodzioby (tringa totanus) to średniej wielkości ptak wędrowny z rodziny bekasowatych. Jest wielkości kosa. Jego długość ciała nie przekracza 31 cm a rozpiętość skrzydeł wynosi od 40 do 60 cm. Przedstawiony tu krwawodziób to  podgatunek Tringa totanus robusta zamieszkujący Islandię i Wyspy Owcze. Zimuje na Wyspach Brytyjskich i w Europie Zachodniej. Spotkać go można na wybrzeżu morskim, podmokłych łąkach, szuwarach czy torfowiskach. Poluje na owady, mięczaki, pająki, skorupiaki, , jak też zielone części roślin. Żeruje na nie całymi dniami na wybrzeżach przeszukując muł w czasie odpływu. Nocą natomiast w zbitych grupach poluje na niewielkie ślimaki, które wyszukuje za pomocą komórek czuciowych na czubku dzioba.

 Sieweczka obrożna - Charadrius hiaticula hiaticula

   

 Sieweczka obrożna (tu - Charadrius hiaticula hiaticula) jest średniej wielkości ptakiem wędrownym z rodziny sieweczkowatych. Występuje na Islandii, Grenlandii,w zachodniej Europie, południowej części Półwyspu Skandynawskiego oraz północno-wschodniej Kanadzie. W Polsce nieliczny ptak lęgowy, dużo liczniejszy podczas przelotów. Długość ciała około 18–20 cm, rozpiętość skrzydeł około 40–57 cm. W jej menu są głównie owady oraz drobne bezkręgowce. Spotkać ją można na piaszczystych, pokrytych ubogą roślinnością odludnych brzegach mórz i rzek na otwartych przybrzeżnych nizinach.

Ostrygojad zwyczajny - Haematopus ostralegus ostralegus

   

Ostrygojad zwyczajny (Haematopus ostralegus ostralegus) to gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z rodziny ostrygojadów. Długość jego ciała oscyluje między 40 a 49 cm, rozpiętość skrzydeł około 80 cm. Spotkać go można na wybrzeżch mórz, jezior i rzek o rzadkiej roślinności oraz polach, które mogą być nawet dość daleko od wody. Zimuje z reguły na morskich wybrzeżach. Bardzo rzadko można je zobaczyć w głębi lądu. W Europie Środkowej lęgnie się na słonych łąkach i wydmach na wybrzeżu. Coraz częściej spotykany na łąkach, pastwiskach, w obniżeniach terenu, a nawet na płaskich dachach. Zamieszkuje Islandię, Półwysep Skandynawski, Wyspy Brytyjskie, oraz wybrzeża od Bretanii, poprzez Półwysep Iberyjski, wybrzeża Morza Śródziemnego po Azję Mniejszą.  Zimuje w Afryce Południowej i Zachodniej. Jest długowieczny; odnotowano osobniki liczące 40 lat, a nawet 44.

 

Kormoran czarny - P. carbo carbo

 Kormoran czarny lub kormoran zwyczajny, jest dużym ptakiem wodnym. Dorasta do 100 cm długości ciała, rozpiętość skrzydeł u niego dochodzi do 160 cm. Na Islandii żyje podgatunek P. carbo carbo. Spotkać go możemy także na Grenlandii, północnym wybrzeżu Skandynawii, Wysp Brytyjskich, Francji oraz na atlantyckim wybrzeżu Ameryki Północnej. Zasiedla płytkie, zarówno słodkie jak i słone zbiorniki wodne obfitujące w ryby, jak również bogate w ryby duże rzeki i morskie wybrzeża. Na dzienny posiłek przypada około 600 g ryb. Większą część dnia spędzając nieruchomo odpoczywając i susząc pióra po łowach. Te niestety im szybko namakają.

Łabędź krzykliwy - Cygnus cygnus

  Łabędź krzykliwy (Cygnus cygnus)
to gatunek dużego ptaka ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych. Zamieszkuje Palearktykę od Islandii po Kamczatkę. W zachodniej Islandii, w przeciwieństwie do innych miejsc, przebywa przez cały rok. Jest duży, długość ciała dochodzi do 140 cm, rozpiętość skrzydeł do 200 cm. Lubi duże jeziora z pasem trzcin, śródleśne jeziorka, moczary, stawy i morskie wybrzeża na arktycznej tundrze, gdzie przybywa już w lutym i marcu. Zimuje na wybrzeżach morskich i w ujściach rzek, a pod koniec tego okresu dobiera się w pary, które pozostają sobie wierne. Spożywa części zielone roślin wodnych i ich nasiona. 

Zdjęcia: autor

Wiadomości: Wikipedia, net

Caldera Las Cańadas

Widok na kalderę Las Cańadas z wulkanu Pico El Teide.

Caldera Las Cańadas

   Caldera Las Cañadas jest jedną z największych kalder na świecie. Znajduje się na największej wyspie archipelagu kanaryjskiego - Teneryfie, i zajmuje znaczny jej obszar. Posiada elipsoidalny kształt, w najszerszym miejscu (ze wschodu na zachód) ma 16 km, w najwęższym (z południa na północ) 10 km. Jej obwód to 45 km, z czego obecnie widoczny jest tylko 23 kilometrowy odcinek. Pozostałe 22 km znajdujące się w jej północnej części zostały pogrzebane przez późniejsze erupcje wulkanu El Teide.

   Ten ogromny naturalny amfiteatr ujawnia wewnętrzną strukturę starego wulkanu Las Cañadas, jaką mozolnie, warstwa po warstwie budował przez 3,5 mln lat swego istnienia. Możemy tu zaobserwować naprzemienne różne warstwy materiału wulkanicznego: bazaltu, bazanitu, obsydianu, trachytesu, trachy-bazaltu, pumeksu i warstw poliklastycznych.
Wulkan Las Cañadas w czasie miocenu osiągnął średnicę 40 km i wysokość około 4500 m.

 

 Około 160-200 tys. lat temu wulkan Las Cañadas zapadł się i powstała wielka kaldera. Działalność wulkaniczna trwała dalej. Około 150 tys. lat temu kolejny kolaps doprowadził do powstania dzisiejszej kaldery Las Cañadas.

Wysokość ścian kaldery dochodzi do ponad 2000 m n.p.m.

W tle twór skalny a zarazem linia działowa kaldery - Roques de Garcia.

  Istnieją dwa kluczowe wydarzenia geologiczne dotyczące Las Cañadas - tworzenie się wulkanu, i jego zapadnięcie się w wyniku czego powstała kaldera, oraz powstanie wewnątrz zapadliska wulkanów El Teide i Pico Viejo (jak i kilku mniejszych jak Montaña Mostaza, Montaña Blanca, Montaña Rajada, i innych).

Szczyt Teide o wysokości 3718 m n.p.m.

   Roques de Garcia i Pico El Teide przedziela kalderę wielkiego stratowulkanu na dwie części, tworząc dwie pół-kaldery.
Jedną z nich wieńczy Pilon de Azucar, który nadal jest szczątkowo aktywny. Wydobywa się tu przegrzana para wodna oraz siarka.

   

   Hipotez co do powstania kaldery jest wiele: od tych dotyczących wybuchu wulkanu, przez te o bezlitosnej erozji, po tą, która mówi o zapadnięciu się wulkanu.
Najbardziej powszechnie akceptowaną teorią, aż do początku lat dziewięćdziesiątych była hipoteza w której podstawową przyczyną było zapadnięcie się i późniejsze osiadanie terenu, czego dowodem jest Roques de Garcia. Badania przeprowadzane na terenie kaldery oraz badania dna morskiego potwierdziły hipotezę, w której  Las Canadas del Teide, Orotava i Dolina Güimar utworzyły masywne osuwisko grawitacyjne przemieszczając 100 km sześciennych ziemi.

 Przeprowadzone testy potwierdzają, że wydażenia te miały miejsce  0,8 mln lat temu w Dolinie Güimar, około 0,5 mln lat temu w dolinie Orotava i 0,17 mln lat temu w Las Cañadas





Zdjęcia: autor
Wiadomości:  www.webtenerife.co.uk

Grzyby - cz.I

Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius) - inaczej też kurka.

Grzyby jadalne

 

  Grzyby zbierano od tysiącleci, i niewiele w tym kierunku się póki co zmieni, przynajmniej u nas. Mimo że nie są zbyt odżywcze, wpisały się mocno w naszą kuchnię i tradycję. "Wyprawa" na grzyby jest niejednokrotnie rodzinnym świętem czczonym niemal z namaszczeniem.

Nie jest to przewodnik czy atlas grzybów. To tylko niewielki artykuł o pewnych mieszkańcach naszych lasów, przedstawienie kilku z 1,5 miliona gatunków. 

 

  Podgrzybek brunatny (Boletus badius)

  Podgrzybek brunatny (Boletus badius) - należy do rodziny borowikowatych. W Polsce występuje powszechnie w lasach iglastych i mieszanych. W lasach sosnowych wysokich z reguły rośnie w trawach, w wysokich świerkowych we mchu, często można go znaleźć pod paprociami, choć zbieranie ich tam nie należy do łatwych, przyjemnych i bezpiecznych, choćby ze względu na kleszcze.

Poza Polską można go spotkać w Ameryce Północnej, Europie Północnej, Japonii i Australii.

O ile człowiek mu pozwoli jego kapelusz jest w stanie dorosnąć do 15 cm średnicy, a sam grzyb do ponad 10 cm wysokości. Pojawia się już w czerwcu, a zbierać go można aż do końca listopada, o ile oczywiście pozwoli pogoda.
Jadalny, nie objęty ochroną.

Podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus L.)

  Podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus L.), a dokładniej borowik zajęczy to sympatyczny grzyb z aksamitnym kapeluszem. Występuje powszechnie na całej półkuli północnej. Rośnie w lasach iglastych i liściastych, szczególnie upodobał sobie sąsiedztwo świerków.

Zajączek dorasta do 10 cm średnicy i jest bardzo lubiany przez robaki. Nie zmienia to faktu, że jest dość cenionym i smacznym grzybem również dla ludzi. 

Zbierać go możemy od sierpnia do października.

Jadalny, nie objęty ochroną.

Borowik szlachetny (Boletus edulis)

   Borowik szlachetny (Boletus edulis) jest jednym z najbardziej poszukiwanych grzybów w naszych lasach. Oczywiście jest przedstawicielem rodziny borowikowatych. Zasadniczo można go zjeść na miejscu, ale wysuszony czy przetworzony na różne inne sposoby również nie traci na wartości.

Występuje w Europie i Ameryce Północnej.
Prawdziwka - bo tak też się go nazywa, spotkać możemy w lasach iglastych, liściastych i mieszanych, tam gdzie występują sosny, świerki i buki. Pojawia się w czerwcu, występuje aż do listopada.
O ile mu się pozwoli, potrafi urosnąć do gigantycznych jak na grzyby rozmiarów przekraczając średnicą kapelusza 30 cm, zwykle jednak dorasta do 25 cm średnicy kapelusza.
Jadalny, nie objęty ochroną.

  Koźlarz babka (Leccinum scabrum)

  Koźlarz babka (Leccinum scabrum) zwany także kozakiem,również należy do rodziny borowikowatych. Występuje w Europie Środkowej, choć na Islandii zbierałem kozaki i to w znacznych ilościach. Rośnie w okolicach brzóz, z którymi tworzy mikoryzę. Zdarza się, że występuje także poza lasem. Na Islandii często spotkać go można na skałach porośniętych mchem i trawą z nieliczną ilością brzóz karłowatych.

Jest smacznym grzybem, którego możemy spożywać bezpośrednio, lub przetwarzać na różne sposoby.

 Występuje od czerwca do października. 

Jego kapelusz potrafi dorosnąć do 20 cm średnicy, ale najcenniejszymi są te mniejsze okazy.

Jadalny, nie objęty ochroną.

Maślak żółty (Suillus grevillei)

   

  Maślak żółty (Suillus grevillei) bądź też maślak modrzewiowy - bowiem występuje tylko w sąsiedztwie modrzewi, jest pospolitym grzybem . 

Występuje w Europie, Ameryce Północnej, Afryce Północnej i Australii.

Należy do rodziny maślakowatych. Charakteryzuje je lepka skórka kapelusza, łatwo się zdejmująca.

Zbierać go możemy między czerwcem a październikiem.

Jadalny, nie objęty ochroną.

Zdjęcia: autor
Wiadomości: Wikipedia, net